Atlantik’in İki Yakası Münih’te Bir Araya Geldi: Yapay Zeka ve Patent Kalitesi Ele Alındı

· Patent Raporu

EPO ile ABD patent meslek camiasının temsilcileri, Münih’te düzenlenen US Bar-EPO Liaison Council toplantısında patent kalitesini, yapay zekânın inceleme süreçlerindeki rolünü ve güncel patent uygulamalarını ele aldı. Toplantıda EPO’nun tamamen dijital patent verme sürecine geçiş hazırlıkları, ABD’li başvuru sahiplerinin Unitary Patent sistemine artan ilgisi ve istemlerin yorumlanması ile tarifnamenin uyarlanmasına ilişkin kararlar öne çıktı.

Atlantik’in İki Yakası Münih’te Bir Araya Geldi

Avrupa Patent Ofisi (EPO) ile ABD patent meslek camiasının temsilcileri, patent kalitesini, yapay zekânın patent süreçlerindeki rolünü ve inceleme uygulamalarındaki gelişmeleri değerlendirmek üzere 27 Ekim 2026’da Münih’te buluştu. US Bar-EPO Liaison Council’ın 42. yıllık toplantısına, EPO Başkanı António Campinos ve Konsey Başkanı Loren R. Hulse başkanlığındaki heyetler katıldı.

Toplantı, ABD’deki patent profesyonellerinin deneyimlerini ve beklentilerini doğrudan EPO’ya aktarmasına olanak sağladı. Görüşmelerde, patent kalitesinin artırılması ve inceleme süreçlerinin geliştirilmesinin yanı sıra Avrupa ve ABD’deki güncel uygulamalar ele alındı.

Campinos, EPO’nun Avrupa dışındaki en büyük kullanıcı topluluğunu oluşturan ABD patent meslek camiasıyla sürdürülen diyaloğun, başvuru sahiplerinin ihtiyaçlarını anlamak açısından önem taşıdığını belirtti. Yüksek kaliteli patentlerin inovasyonun ekonomik değere dönüşmesindeki rolüne dikkat çekerek EPO’nun dijital dönüşüm çalışmalarını aktardı. Bu kapsamda, 1 Nisan 2027’den itibaren patent verilmesine ilişkin işlemlerin tamamen dijital ortamda yürütülmesi için hazırlıkların sürdüğünü ifade etti. Yapay zekânın patent incelemesini desteklemek amacıyla sorumlu biçimde kullanılması da toplantının başlıca gündem maddeleri arasındaydı.

ABD’li başvuru sahiplerinin Üniter Patent’e ilgisi artıyor

Toplantıda, 2023 yılında uygulamaya alınan Unitary Patent (Üniter Patent) sistemine ilişkin veriler de paylaşıldı. Sistemin başlangıcından bu yana 108.000’in üzerinde üniter etki talebinde bulunulduğu açıklandı.

ABD’li başvuru sahiplerinin sistemi tercih etme oranı, 2023’te %11 iken 2025’te %19,7’ye yükseldi. Bu oran, 2026’nın haber tarihine kadar olan döneminde %22,65’e ulaştı. Görüşmelerde, sistemin Avrupa’da patent korumasını ve uyuşmazlıkların çözümünü kolaylaştırması ile maliyetleri azaltması üzerinde duruldu.

ABD’li Başvuru Sahiplerinin Sistem Tercihi

  • 2023: 11 %
  • 2025: 19.7 %
  • 2026 (kısmi dönem): 22.65 %

İstemlerin yorumlanması ve tarifnamenin uyarlanması gündemde

Patent inceleme uygulamalarına ilişkin görüşmelerde buluş basamağı, üçüncü kişi görüşleri ve başvurunun ilk hâlinde açıklanan içeriğin aşılması gibi konular ele alındı. Yapay zekâ desteğiyle hazırlanan ve yapay zekâ tarafından oluşturulan patent başvuruları da değerlendirildi.

EPO, Enlarged Board of Appeal kararlarının uygulanmasına ilişkin güncel bilgileri heyetle paylaştı. Bu kapsamda üç karar öne çıktı:

EPO’nun toplantıya ilişkin açıklamasına göre ABD heyeti, G 1/25’in uygulanmasının ardından tarifnamenin uyarlanması konusunda artan öngörülebilirliği ve uygulamalar arasındaki tutarlılığı olumlu karşıladı.

ABD’deki inceleme uygulamaları ve yargı kararları da değerlendirildi

Farklı eyalet barolarını ve meslek kuruluşlarını temsil eden ABD heyeti, ülkedeki patent başvuru ve inceleme süreçlerine ilişkin gelişmeleri aktardı. United States Patent and Trademark Office (USPTO) tarafından yayımlanan inceleme ve yapay zekâ rehberleri ile kurumun uygulama ve ücretlerindeki değişiklikler ele alındı.

Heyet ayrıca United States Court of Appeals for the Federal Circuit tarafından verilen, patent korumasına uygunluk ve aşikârlık değerlendirmelerine ilişkin güncel kararları paylaştı.

Türkiye’deki başvuru sahipleri açısından neden önemli?

Bu görüşmeler, Avrupa ve ABD’de patent koruması hedefleyen Türkiye’deki şirketler, üniversiteler ve patent vekilleri açısından da takip edilmeye değer. İstemlerin nasıl yorumlandığı, tarifnamenin istemlerle nasıl uyumlu hâle getirildiği ve başvurularda yapılan değişikliklerin hangi sınırlar içinde kabul edildiği, başvuru hazırlığından inceleme aşamasına kadar birçok kararı etkiliyor.

Türkiye açısından çıkarılabilecek temel sonuç, uluslararası patent stratejisinin yalnızca başvuru yapılacak ülkelerin seçimiyle sınırlı olmadığıdır. İnceleme uygulamalarının ve içtihatların düzenli olarak izlenmesi, başvuruların hazırlanması ve inceleme bildirimlerine yanıt verilmesi sırasında daha bilinçli kararlar alınmasına katkı sağlayabilir.