Yerli Patent Başvuruları Sekiz Aydır Yükselişte!

2026-10-01 · Patent Raporu

Türkiye’de 2026’nın ilk sekiz ayında yerli patent başvuruları %32,3, yerli tesciller %15,5 arttı. Yerli başvuru sahipleri büyümeye öncülük ederken yabancı başvuru ve tesciller ağustosta geriledi. Şimdi asıl hedef, artan patent sayısını teknolojik güce ve ekonomik değere dönüştürmek.

Türkiye’nin sekiz aylık patent tablosu: Büyümenin itici gücü yerli başvurular

TÜRKPATENT’in ağustos verileriyle birlikte Türkiye’nin 2026 yılının ilk sekiz ayındaki patent performansı belli oldu. Yerli patent başvuruları geçen yılın aynı dönemine göre %32,3, yerli patent tescilleri ise %15,5 arttı. Yabancı başvuru ve tescillerde de sekiz aylık toplamlar yükseldi, ancak ağustos ayında belirgin düşüşler yaşandı.

Tablonun öne çıkan mesajı şu: Türkiye’de patent başvurularındaki büyümeyi ağırlıklı olarak yerli başvuru sahipleri taşıyor.

Yerli başvurularda artış sekiz ay boyunca sürdü

Yerli patent başvuruları, ocak-ağustos döneminde 5.088’den 6.732’ye yükseldi. Böylece geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık üçte birlik büyüme kaydedildi. Ağustos ayında da başvurular 736’dan 1.013’e çıkarak %37,6 arttı.

Burada dikkat çeken yalnızca artışın büyüklüğü değil, sürekliliği. İlk sekiz ayın tamamında yerli başvurular geçen yılın aynı ayının üzerinde gerçekleşti. Haziran, temmuz ve ağustosta aylık başvuru sayısı binin üzerinde kaldı.

Bu görünüm, buluşları patent başvurusuna dönüştürme faaliyetinin yıl geneline yayılan bir canlılık gösterdiğine işaret ediyor. Bununla birlikte, başvuru sayısındaki artışın teknoloji kalitesine ve ticari başarıya ne ölçüde yansıdığını değerlendirmek için patentlerin içeriğine ve kullanımına da bakmak gerekiyor.

Yabancı başvurularda ağustos freni

Yabancı patent başvuruları ilk sekiz ayda 4.872’den 5.178’e yükselerek %6,3 arttı. Ağustosta ise farklı bir tablo ortaya çıktı: Başvurular geçen yılın aynı ayındaki 689 seviyesinden 558’e geriledi. Bu, %19’luk düşüş anlamına geliyor.

Şubat-temmuz döneminde her ay yıllık bazda artış gösteren yabancı başvuruların ağustosta gerilemesi, önceki aylarda oluşan büyümeyi sınırladı. Yine de sekiz aylık toplam, geçen yılın üzerinde kalmayı başardı.

Dolayısıyla ağustos verisini tek başına Türkiye’ye yönelik patent ilgisinin kalıcı biçimde azaldığı şeklinde okumak erken olur. Önümüzdeki aylarda izlenecek konu, bu düşüşün geçici bir dalgalanma mı olduğu, yoksa daha uzun sürecek bir yavaşlamaya mı dönüştüğü.

Yerli tescillerde güçlü toparlanma

Yerli patent tescilleri ocak-ağustos döneminde 2.050’den 2.368’e çıkarak %15,5 büyüdü. Ağustos ayındaki artış ise çok daha güçlüydü: Tescil sayısı 257’den 386’ya yükseldi, yıllık artış %50,2 oldu.

Mayıs, haziran ve temmuzda geçen yılın aynı aylarının altında kalan yerli tesciller, ağustosta yeniden yükselişe geçti. Üstelik ağustos, 2026’nın ilk sekiz ayındaki en yüksek yerli tescil sayısına ulaşılan ay oldu.

Bu toparlanma, sekiz aylık büyümeye önemli katkı sağladı. Ancak başvuru ve tescil rakamlarını aynı dönemin doğrudan girdisi ve çıktısı gibi değerlendirmemek gerekiyor. Ağustosta tescil edilen patentler, daha önce yapılmış başvuruların sonuçlarını da içeriyor. Bu nedenle tescillerdeki artış, bu yılki başvuru artışının hemen sonuca dönüştüğü anlamına gelmiyor.

Yabancı tescillerde sert aylık düşüş, sınırlı toplam artış

Yabancı patent tescilleri ilk sekiz ayda 4.952’den 5.103’e yükselerek %3 arttı. Buna karşılık ağustosta tescil sayısı 586’dan 309’a geriledi. %47,3’lük düşüşle geçen yılın aynı ayına göre neredeyse yarı yarıya azaldı.

Yıl içinde yüksek artışların ve sert düşüşlerin bir arada görülmesi, yabancı tescillerin dalgalı seyrini ortaya koyuyor. Ağustostaki gerilemeye rağmen sekiz aylık toplamın artıda kalması da tek bir ay üzerinden genel sonuca varmanın neden yanıltıcı olabileceğini gösteriyor.

Yabancı tescillerin toplam sayısı halen yerli tescillerin iki katından fazla. Yerli taraftaki daha hızlı büyüme aradaki farkı daraltsa da tescillerde yabancı hak sahiplerinin ağırlığı sürüyor.

Genel değerlendirme: Yerli başvuruların ağırlığı artıyor

İlk sekiz ayın en belirgin gelişmesi, yerli başvuruların toplam içindeki payının yükselmesi. Bu pay geçen yıl yaklaşık %51 iken bu yıl %57’ye yaklaştı.

Bu sonuç, Türkiye’nin patent performansında yerli başvuru sahiplerinin daha güçlü bir rol üstlendiğini gösteriyor. Yerli tescillerdeki büyüme de bu olumlu tabloyu destekliyor. Yabancı tarafta ise sekiz aylık artış korunmakla birlikte ağustos ayındaki gerilemelerin devam edip etmeyeceği izlenmeli.

Patent Raporu olarak değerlendirmemiz şu: Türkiye’de daha fazla buluşun patent sistemine girmesi sevindirici. Ancak yapay zekanın buluş geliştirmeyi ve patent başvurusu hazırlamayı giderek kolaylaştırdığı bir çağda, asıl başarı değerli ve stratejik patentler üretebilmekte yatıyor. Teknolojiyi taklitlere karşı koruyan, pazardaki konumu güçlendiren, lisans geliri yaratan ve iş birliklerinde pazarlık gücü sağlayan patentlere ihtiyacımız var. Bu nedenle sayılardaki büyümeyi, patentlerin defansif, ticari ve stratejik değeriyle birlikte değerlendirmeliyiz. Türkiye’nin önündeki asıl hedef, büyüyen patent portföyünü güçlü bir teknolojik ve ekonomik avantaja dönüştürmek olmalı.